Mikroservis Mimarisine Geçişte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Mikroservis mimarisi son yıllarda neredeyse her yazılım projesinde gündeme geliyor. Bağımsız ölçeklenen, ayrı ayrı yayına alınabilen, farklı ekiplerin paralel çalışabildiği servisler kulağa cazip geliyor. Ancak yanlış zamanda ve yanlış sınırlarla yapılan bir geçiş, çözdüğünden daha fazla sorun yaratabilir.

Bu yazıda, mikroservislere geçmeden önce kendinize sormanız gereken soruları ve geçişi güvenli hâle getiren pratikleri ele alıyoruz.

Önce şu soruyu sorun: Gerçekten gerekli mi?

Monolitik bir uygulama kötü demek değildir. İyi modüllere ayrılmış bir monolit; küçük ve orta ölçekli ekipler için çoğu zaman daha hızlı geliştirilir, daha kolay test edilir ve daha ucuza işletilir.

Mikroservisleri düşünmek için genellikle şu işaretlerden birkaçının bir arada görülmesi gerekir:

• Uygulamanın farklı bölümleri çok farklı yük altında çalışıyor ve ayrı ölçeklenmeleri gerekiyor.
• Birden fazla ekip aynı kod tabanında sürekli birbirinin işini bekliyor.
• Küçük bir değişiklik için tüm uygulamayı yeniden yayına almak ciddi risk ve zaman kaybı yaratıyor.
• Bazı bölümlerin farklı teknolojilerle geliştirilmesi somut bir fayda sağlıyor.

Bu işaretler yoksa, önce mevcut monoliti modüler hâle getirmek genellikle daha doğru ilk adımdır.

Servis sınırlarını iş alanına göre çizin

En sık yapılan hata, servisleri teknik katmanlara göre bölmektir: "veritabanı servisi", "API servisi" gibi. Bu yaklaşım, servisleri birbirine sıkı sıkıya bağlar ve her değişiklik yine birden fazla servisi etkiler.

Bunun yerine sınırları iş alanlarına göre belirleyin: sipariş, ödeme, stok, kullanıcı, bildirim gibi. İyi bir servis;

• kendi verisinin sahibidir ve başka servisin veritabanına doğrudan erişilmez,
• tek başına anlamlı bir iş yeteneğini temsil eder,
• diğer servislerle iyi tanımlanmış arayüzler (API veya olaylar) üzerinden konuşur.

Veriyi bölmek, kodu bölmekten zordur

Kodu ayrı depolara taşımak görece kolaydır; asıl zorluk veridir. Ortak bir veritabanını paylaşan "mikroservisler" aslında dağıtık bir monolittir ve iki dünyanın dezavantajlarını birleştirir.

Geçiş sırasında veri sahipliğini adım adım ayırın. Servisler arası tutarlılık için her işlemi tek bir veritabanı işlemi (transaction) içinde tutmaya çalışmak yerine, olay tabanlı iletişim ve telafi edici adımlar (saga yaklaşımı) gibi desenleri değerlendirin.

Gözlemlenebilirlik olmadan başlamayın

Tek bir uygulamada hata ayıklamak için bir log dosyası yeterli olabilir. Onlarca servis arasında dolaşan bir istekte ise sorunun nerede olduğunu bulmak çok daha zordur. Geçişe başlamadan önce şu altyapıları hazırlayın:

1. Merkezi loglama: Tüm servislerin loglarını tek yerde, ortak bir formatta toplayın.
2. Dağıtık izleme: Bir isteği servisler arasında uçtan uca takip edebilmek için ortak bir istek kimliği kullanın.
3. Metrikler ve alarmlar: Yanıt süreleri, hata oranları ve kaynak kullanımı için eşik tabanlı uyarılar tanımlayın.

Kademeli geçiş: "Strangler Fig" yaklaşımı

Her şeyi sıfırdan yeniden yazmak, en riskli yoldur. Bunun yerine mevcut sistemin etrafında yeni servisleri tek tek büyütün:

1. Monolitin önüne, istekleri yönlendirebilen bir katman (API gateway veya reverse proxy) koyun.
2. Bağımlılığı az ve değeri yüksek bir iş alanını seçip yeni bir servis olarak geliştirin.
3. İlgili istekleri yeni servise yönlendirin, eski kodu devreden çıkarın.
4. Bu döngüyü, her adımı ölçerek tekrarlayın.

Bu sayede sistem her aşamada çalışır durumda kalır ve geri dönüş her zaman mümkündür.

Altyapı ve otomasyon şart

Mikroservisler, çok sayıda bağımsız yayına alma süreci demektir. Konteynerleştirme (ör. Docker), otomatik test ve sürekli entegrasyon/dağıtım (CI/CD) hatları olmadan bu süreçleri yönetmek kısa sürede içinden çıkılmaz hâle gelir. Altyapıyı kod olarak tanımlamak, ortamların tutarlı kalmasını sağlar.

Sonuç

Mikroservis mimarisi bir hedef değil, belirli sorunları çözmek için kullanılan bir araçtır. Doğru sınırlar, sağlam bir gözlemlenebilirlik altyapısı ve kademeli bir geçiş planıyla ele alındığında ekiplerinize hız ve esneklik kazandırır.

Mevcut uygulamanızın mimarisini birlikte değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçin.